بهطور کلی نرخ بهره بهمعنای سودی است شما بهدلیل سپردهگذاری بانکی و یا سپردهگذاری در صندوقهای سرمایهگذاری مختلف دریافت میکنید. نرخ بهره دارای بازه زمانی است که بازه یکساله آن با نام سود سالانه شناخته میشود. اما همین سود نیز انواع گوناگونی دارد که از جمله آنها میتوان به سود سالانه موثر، واقعی و اسمی نام برد. علاوهبراین آنچه با نام کلی سود سالانه یا APR میشناسیم، مساله هزینهها را نیز پوشش میدهد. بنابراین در این مطلب با تفاوت های سود موثر سالانه و سود سالانه اسمی آشنا میشویم.
نرخ بهره سالانه یا APR در واقع همان سودی است که شما از صندوق سرمایهگذاری یا بانک بهدلیل سپردهگذاری بانکی یا سرمایهگذاری دریافت میکنید. این نرخ برای وامگیرندگان، حالت معکوس دارد و بهمعنای هزینه واقعی سالانه وام است. اهمیت نرخ سود سالانه در این است که برخلاف نرخ سود اسمی، هر نوع هزینه دیگر مانند کارمزدهای پلتفرم و هزینههای فرآیندها را نیز دربرمیگیرد.
در واقع این نرخ بیشتر از هر چیز مناسب سرمایهگذاران و سپردهگذاران است. همچنین آنها با آگاهی از این نرخ میتوانند بهترین صندوق سرمایهگذاری را از این نظر انتخاب کنند. از سوی دیگر باید توجه داشته باشید، این نرخ به معنای میزان وجهی است که نسبت به سرمایه ارائه شده، در هر ماه و نیز در طول سال دریافت میکنید اما مرکبشدن سود را محاسبه نمیکند.
نرخ سود موثر سالانه با حروف AER شناخته میشود که مخفف annual equivalent rate است. همچنین با این نرخ با حروف EIR و عبارت The effective interest rate شهرت دارد. نرخ سود موثر معمولا برای مواردی استفاده میشود که شما در یک سیستم سپردهگذاری بانکی و یا سرمایهگذاری در صندوقهای سرمایهگذاری از روش واریزیهای ماهانه استفاده میکنید. زیرا AER میتواند سود مرکب را نیز محاسبه کند. در تعریفی از گاردین درباره این نرخ میخوانیم: “AER معمولا برای حسابهای پسانداز عنوان میشود. این نرخ نشان میدهد که بسته به تعداد دفعات اضافه شدن سود به حساب شما، چه نرخی را دریافت میکنید.”
یک نکته دیگر این است که همیشه نرخ سود موثر سالانه مرتبط با پرداختهای مکرر نیست. بلکه برخی از صندوقها مفهومی را عنوان میکنند با عنوان دورههای ترکیب. برای مثال یک صندوق ممکن است هر سه ماه یکبار، سود را مرکب کند. این یعنی مجموع سود ماهانه را در ماه سوم به مبلغ اصلی سرمایهگذاری شما اضافه میکند و فقط از آن زمان است که سود به این مبلغ افزوده نیز اضافه میشود و این اتفاق، دو بار دیگر هم در سررسید ماه ششم و ماه نهم اتفاق میافتد و سود سالانه برای این مبالغ افزوده شده محاسبه میشود.
برای درک نرخ سود موثر برای شما مثالی میزنیم. تصور کنید به یک صندوق سرمایهگذاری مبلغ هزار دلار با هدف دریافت سود پرداخت کردهاید. این صندوق همچنین نرخ سود سالانه خود را ۶ درصد اعلام کرده است که به شکل شش ماهه ترکیب میشود. بنابراین سود شما بعد از شش ماه اول، ۳۰ دلار است و در پایان شش ماه دوم، ۳۰.۹ دلار دیگر سود دریافت میکنید که در مجموع میشود، ۶۰.۹ دلار. بر این اساس، نرخ سود موثر سالانه این صندوق، معادل ۶.۰۹ درصد خواهد بود.
در برخی از بانکها و صندوقهای سرمایهگذاری، واریزیهای ماهانه نسبت به واریزیهای سالی یکبار، دارای نرخ سود سالانه کمتری هستند. دلیل این مورد هم این است که واریزیهای ماهانه با سرعت بیشتری از سود مرکب برخوردار میشوند. بهعبارتی، سود مرکب، نرخ سود سالانه کمتر را جبران میکند (زیرا سود مرکب در نرخ سود سالانه محاسبه و عنوان نمیشود.) درحالیکه سود موثر سالانه هر دو این سپردهگذاریها یا سرمایهگذاریها ممکن است یکسان باشد و دلیل آن هم فرمول دقیقتر و پیچیدهتر این نرخ سود است که سود مرکب را برای هر دو بر اساس تعداد دفعات واریزی محاسبه میکند.
وقتی از تفاوت های سود موثر سالانه و سود سالانه آگاه باشید بهتر میتوانید بین گزینههای سپردهگذاری و سرمایهگذاری بهترین مورد را انتخاب کنید. توجه داشته باشید نرخ سود سالانه میتواند هزینههای فرآیندها و کارمزدها را نیز پوشش دهد و از سوی دیگر سود موثر سالانه، سود مرکب را منعکس میکند.
با این حال نرخ سود موثر سالانه کارایی بالاتری دارد. دلیل آنهم این است که فاصله زمانی بین واریزیها و دفعات آن و مقادیر آن را در محاسبات خود در نظر میگیرد. بنابراین با استفاده از آن میتوانید گزینههای سرمایهگذاری و حسابهای پسانداز که پرداختهای آن به دفعات انجام میشود را از نظر سود مقایسه کنید.
نرخهای بهره متعددی وجود دارند که هرکدام فرمولهای محاسباتی مختلفی دارند. برخی از این نرخها عبارتند از: نرخ بهره اسمی، نرخ بهره واقعی و نرخ بهره موثر. برای مثال نرخ بهره واقعی عبارت است از نرخ بهرهای که اثرات تورم نیز در آن محاسبه میشود. بهعبارت دیگر سود دریافت شده از سرمایهگذاری زمانی موثر و مفید است که اثرات تورم را نیز برای آن در نظر بگیریم. بنابراین این نرخ با میزان قدرت خرید در ارتباط است. همچنین از این نرخ میتوان برای انتخاب بهترین زمان سرمایهگذاری یا دریافت وام با توجه شرایط تورم موجود در کشور استفاده کرد.
در مقابل نرخ بهره اسمی برخلاف نرخ بهره واقعی، عامل تورم را در نظر نمیگیرد. نرخ بهره اسمی همچنین به نرخ سود اعلام شده از سوی بانک یا صندوق سرمایهگذاری اشاره دارد که در آن نه عنصر ترکیب (سود مرکب) و نه هزینهها جایی ندارند.
در بین این انواع نرخ بهره، نرخ بهره موثر، برای هر سه گروه وامگیرندگان، سرمایهگذاران و وامدهندگان اهمیت دارد. نرخ بهره واقعی اما بیشتر برای سرمایهگذاران اهمیت دارد زیرا میخواهند بدانند چه زمانی برای سرمایهگذاری (با توجه به میزان تورم) مناسب است.
نیب مارکت یک پلتفرم راهنما و تسهیلگر برای سرمایهگذاری در صندوقهای سرمایهگذاری بورس و کسب سود با بالاترین ایمنی است. ما بستری قابل اعتماد را برای شما ایجاد کردهایم تا در آن بتوانید با توجه به میزان ریسکپذیری خود سرمایهگذاری و کسب سود کنید. کارشناسان مالی نیب مارکت نیز همیشه در کنار شما هستند و با دریافت خدمات مشاوره میتوانید بهترین گزینههای سرمایهگذاری را انتخاب کنید.
